کردها و حکومت مرکزی دمشق یک بار دیگر توافقنامه آتشبس امضا کردند. منابع خبری گزارش دادند دولت موقت سوریه و نیروهای دموکراتیک (قوات سوریه دموقراطیه) پس از یک دوره درگیری، توافقی فراگیر امضا کردند. به گزارش رسمی سوریه (سانا)، براساس بندهای این توافقنامه، آتشبس فراگیر و فوری در تمامی جبههها و خطوط درگیری، همزمان با عقبنشینی تمامی واحدهای نظامی «قسد» به منطقه شرق فرات به عنوان گام نخست برای بازاستقرار نیروها برقرار خواهد شد.
بر اساس این توافقنامه، مدیریت اداری و نظامی استانهای دیرالزور و الرقه به دولت موقت سوریه به شکلی فوری تحویل داده خواهد شد، ضمن آنکه این بند شامل تحویل تمامی نهادها و مراکز غیرنظامی نیز خواهد بود و در مقابل، دولت موقت متعهد میشود کارمندان فعلی را در وزارتخانههای مربوط تثبیت کرده و از پیگرد کارمندان و نیروهای «قسد» در این دو استان خودداری کند. ادغام تمامی نهادهای غیرنظامی استان الحسکه در بدنه اداری و ساختار دولتی سوریه، تحویل کامل تمامی گذرگاههای مرزی و میادین نفت و گاز منطقه به دولت موقت سوریه و تأمین امنیت آنها توسط نیروهای ارتش بهمنظور بازگشت عواید این منابع به خزانه دولت از دیگر بندهای این توافقنامه است. همچنین در دیگر بندهای این توافقنامه بر ادغام انفرادی تمامی نیروهای نظامی و امنیتی «قسد» در ساختار وزارت دفاع و کشور پس از بررسیهای امنیتی لازم تأکید شده است، بهگونهای که به این افراد رتبههای نظامی تعلق خواهد گرفت و در عین حال، ویژگیهای خاص مناطق کردنشین نیز لحاظ خواهد شد.
بر اساس بندهای دیگر این توافقنامه مقرر شده رهبری قسد به عدم جذب بازماندگان نظام سابق در صفوف خود و تحویل لیست افسران وابسته به آن نظام که در مناطق شمال شرق حضور دارند، متعهد و پایبند باشد. براساس این توافقنامه، فرمان ریاستجمهوری برای انتصاب یک استاندار برای الحسکه به عنوان تضمینی برای مشارکت سیاسی و نمایندگی محلی صادر خواهد شد. همچنین شهر عین العرب یا «کوبانی» باید از تسلیحات سنگین نظامی تخلیه شود و یک نیروی امنیتی از اهالی شهر تشکیل و نیروی پلیس محلی تحت نظر وزارت کشور سوریه در این منطقه باقی بماند.
مدیریت زندانیان و اردوگاههای گروه تروریستی داعش و نیروهای محافظ از این تأسیسات ادغام و به دولت موقت سوریه واگذار خواهد شد و از این پس دولت موقت مسئولیت قانونی و امنیتی کامل این پرونده را بر عهده خواهد داشت.
براساس بندهای این توافقنامه مقرر شده فهرستی از فرماندهان پیشنهادی قسد برای تصدی مناصب عالی نظامی، امنیتی و مدنی در بدنه دولت موقت به منظور تضمین مشارکت ملی تهیه شود.
یک توافق دیگر
این توافق در حالی صورت گرفته که پیش از این هم، جولانی با کُردها به توافق رسیده بود، ولی پس از گذشت مدتی، طرفین حملات خود را از سر گرفتند. درگیری میان طرفین پس از آن آغاز شد که توافق ادغام شبهنظامیان کُرد در دولت دمشق به نتیجه نرسید.
ادغام نهادهای غیرنظامی در استان الحسکه، تسلط دولت جولانی بر تمامی گذرگاههای مرزی و میادین نفتی و ادغام عناصر کُرد در ارتش سوریه هم از سایر بندهای این توافق اعلام شده است. در این توافقنامه به موضوع استقبال از فرمان ریاستجمهوری شماره ۱۳ سال ۲۰۲۶ مبنی بر بهرسمیت شناختن حقوق فرهنگی و زبانی کُردها، حل مشکل افراد فاقد شناسنامه و هویت رسمی و بازگرداندن حقوق مالکیت مربوط به دهههای گذشته تصریح شده است.
تعهد قسد به اخراج تمامی رهبران و عناصر غیرسوری حزب کارگران کردستان (پکک) از خاک سوریه برای حفظ حاکمیت ملی و ثبات همسایگان، پایبندی دولت موقت سوریه به ادامه مبارزه با تروریسم (داعش) به عنوان عضوی فعال در ائتلاف بینالمللی و هماهنگی با ایالات متحده در این چارچوب برای تضمین امنیت منطقه از دیگر بندهای این توافقنامه است.
در این توافقنامه به تلاش درراستای دستیابی به تفاهم برای بازگشت امن و عزتمندانه اهالی مناطق عفرین و شیخمقصود به خانههایشان تأکید شده است.
پیشتر رسانههای سوری گزارش دادند «مظلوم عبدی» فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه روز یکشنبه وارد دمشق شده است تا با «احمد الشرع» رئیس دولت موقت این کشور دیدار و گفتوگو کند.
بر اساس این گزارشها، این دیدار با حضور «توماس باراک» نماینده ویژه آمریکا در امور سوریه برگزار میشود.
همزمان با انتشار این خبر، مظلوم عبدی در اظهاراتی اعلام کرد تلاشها برای کاهش تنشها و تثبیت آتشبس با کمکهای بینالمللی همچنان ادامه دارد.
این درگیریها درحالی است که کُردها پس از سقوط حکومت بشار اسد، نسبت به حاکمیت جدید از خود انعطاف نشان داده و پرچم سوریه را در مناطق تحت کنترل خود برافراشتند، اما بر این باورند خواستههای آنها مبنی بر حکمرانی غیرمتمرکز و تثبیت حقوق قانون اساسیشان، با پاسخ کافی از سوی دمشق مواجه نشده است.
دولت موقت سوریه و «اداره خودگردان» مناطق شمال و شمال شرق سوریه (زیر نظر قسد) پس از توافق ماه مارس گذشته میان عبدی و الشرع، کمیتههای مشترکی تشکیل داده بودند تا تمام مفاد توافق را اجرا کنند.
این توافق بر «ادغام نهادهای مدنی و نظامی مناطق شمال و شرق سوریه» و تضمین حقوق اساسی کردهای سوری، بازگشت آوارگان و مشارکت همه سوریها در روند انتقالی تأکید داشت.
از دیگر مفاد توافق میتوان به رد هرگونه درخواست برای تجزیه و تقسیم سوریه و مقابله با بقایای نظام سابق اشاره کرد.
اما مبحث قابل تأمل در این زمینه موضع دوگانه آمریکا در قبال کردهاست. این کشور از یک طرف بنایی ندارد به حکومت دمشق سخت بگیرد چرا که جولانی در پازل آمریکا بازی میکند و از طرفی هم دوست ندارد کردها را کاملاً ناامید کند. قسد مهمترین متحد واشنگتن در منطقه و بازیگر کلیدی در جنگ علیه داعش است و هزاران زندانی داعش را در اختیار دارد. در عین حال، آمریکا برای حمایت از احمد الشرع رئیس دولت موقت سوریه، در تلاش برای دستیابی به یک توافق دیپلماتیک میان او و قسد به منظور بازگرداندن آرامش به منطقه است.
خبرنگار: نیکپندار
نظر شما